Cursorisch programma profielopleiding verslavingspycholoog

Het cursorisch programma van 336 uur duurt twee jaar. De uitgangspunten van competentiegericht opleiden staan centraal; docenten besteden voortdurend aandacht aan de integratie van theorie en praktijk. Ook wordt u veel ruimte geboden om de omschreven competenties eigen te maken.

Het onderwijs wordt (gemiddeld eens in de twee weken) op dinsdagen aangeboden in Utrecht, locatie Spectra Facility Oudlaan 4 in Utrecht. Een team van vakbekwame en ervaren docenten verzorgt het onderwijs. De hoofdopleider van de opleiding is Prof. dr. G.M. (Gerard) Schippers.

Module

Beschrijving

Diagnostiek, indicatiestelling en evaluatie

36 contacturen

Hoofdocent:
Prof. dr. G.M. (Gerard) Schippers

Deze module biedt kennis en vaardigheden in het diagnosticeren van verslaving en gevolgen van verslaving. In het bijzonder wordt aandacht besteed aan neuropsychologische diagnostiek aan de hand van modern psychometrisch instrumentarium. Voorts in indicatiestelling voor aard en intensiteit van behandeling met aandacht voor de beschikbare assessmentinstrumenten en algoritmes voor zorgtoewijzing in programma’s en modules. Ten slotte in het opzetten en onderhouden van evaluatieprocedures en –instrumenten, waaronder routine outcome monitoring en wetenschappelijke evaluaties.

Behandeling van verslaving

36 contacturen

Hoofddocent:
Drs. M.F. (Mieke) Zinn

Deze module biedt kennis en vaardigheden voor het effectief behandelen van misbruik en afhankelijkheid van middelen. Er is intensieve aandacht voor houdings- en vaardigheidsaspecten, en motiveringswijzen waaronder motiverende gespreksvoering. Verder staat de gedragstherapeutische beïnvloeding van enkelvoudige verslaving centraal, met aandacht voor o.a. het gedragstherapeutisch proces, zelfcontrole en terugvalpreventie. Naast de basale en meest gebruikte onderdelen van verslavingsbehandeling komen ook effectieve, maar (nog) minder ingezette behandelingen als Contingency Management, cognitief gedragstherapeutische partner-relatietherapie en samengestelde en complexere behandelvormen als Community Reinforcement Approach (CRA) aan de orde. Ook is er aandacht voor nieuwe veelbelovende behandelingen, zoals bv hertraining van automatische appetitieve processen.
Het accent ligt op volwassenen, maar we verdiepen ons ook in ook behandeling van jeugdigen. Uiteraard wordt aandacht besteed aan zelfhulp, zelfhulp en online behandelingen. Daarbij is speciale aandacht voor het perspectief en de ervaringskennis van de patiënt.

Deze module bevat een 36 uurs vervolgcursus volgens de eisen van VGCt.

Behandeling van meervoudige problematiek bij verslaving

48 contacturen

Hoofddocent:
Dr. G.C.M. (Truus) Kersten

Deze module biedt kennis en vaardigheden voor het effectief behandelen van verslaving in combinatie met andere psychiatrische stoornissen en met problemen op meerdere leefgebieden, de zogenaamde complexe verslavingsproblematiek. In de verslavingszorg en ook daarbuiten komt verslavingsproblematiek veel voor in combinatie met andere stoornissen, zoals angst- en stemmingsstoornissen, ADHD, persoonlijkheidsstoornissen, autisme spectrum stoornissen, verstandelijke beperkingen (LVG) en psychotische stoornissen. Vaak hebben patiënten ook problemen op andere leefgebieden, zoals in gezin, sociale relaties, wonen, werk, justitie en sociale problemen.

Deze module bevat een 50 uurs vervolgcursus volgens de eisen van VGCt en 4 dagen schematherapie volgens de eisen van het Register Schematherpaie

Inhoudelijk leiderschap en zorgcoördinatie

24 contacturen

Hoofddocent:
Drs. M.F. (Maurits) Verster

Het competentieprofiel van een verslavingspsycholoog vraagt om in de sterk uiteenlopende werksituaties waar het vak zich in beweegt de professionele inbreng nadrukkelijk te waarborgen. In deze module staan de kennis en vaardigheden centraal die competentie moet waarborgen. We kennen na afloop van de module de uiteenlopende werkvormen van teams (casemanagement, (Functie) Assertive Community Treatment (F)ACT) , Transmurale teams), de verschillende rollen waar je in functioneert (collega, supervisor, adviseur, teamleider, etc.), de uiteenlopende taken die gevraagd worden (diagnosticus, behandelaar, coach, etc.), de uitdaging vanuit sterk uiteenlopende soms zeer complexe doelgroepen (Dubbele Diagnose, persoonlijkheidsproblematiek, zorgmijders), de lijn waarin en waarmee je werkt  (0,1,2 of 3) en de methodieken waarbinnen je opereert (Dialectische Gedragstherapie (DGT), Integrative Double Diagnosis Treatment (IDDT), Cognitive-behavioural Integrated Treatment (C-BIT)  ACT, Mindfulness, schemagericht, etc). Bij dat alles gaat het erom: hoe zorg de psycholoog  zijn professionaliteit maximaal kan inzetten..

Public Health

24 contacturen

Hoofddocent:
Dr. G.J. (Gert Jan) Meerkerk

Public Health (PH) is een multidisciplinair vakgebied gericht op behoud en verbetering van de gezondheid van een bevolking door middel van collectieve maatregelen. Aan de orde komen: wat is het wezen van verslaving (de psychologische, neurobiologische en sociologische visie), is verslaving een ziekte en wat heeft een dergelijk beeld voor consequenties? Daarnaast wordt een overzicht gegeven van de aard, ernst en omvang van de verschillende verslavingsgerelateerde problemen en de spreiding daarvan in Nederland en de rest van de wereld. Voorts wordt aandacht besteed aan de (on)mogelijkheden van preventie van middelengebruik en verslavingen aan de wettelijke kaders waarbinnen verslavingspsychologen dienen te werken.

Neurobiologie

24 contacturen

Hoofddocent:
Drs. W. (Wiebren) Markus

In deze module staat het concept van verslaving als hersenziekte in combinatie met een destructieve levensstijl centraal. Naast neuroanatomie, -fysiologie en -pathologie van verslaving is aandacht voor kwetsbaarheidsfactoren zoals persoonlijkheid en comorbiditeit en voor specifieke effecten en gevolgen van middelen. Deze module biedt de conceptuele basis voor de overige modules.

Farmacologie

6 contacturen

De opleiding biedt een introductie in de belangrijkste geneesmiddelen die worden gehanteerd in de behandeling van verslaving.